( klik hier voor meer over dit onderwerp in het Noordhollands Dagblad)
Zin en onzin betreffende Aleutian Disease
(Aleutian Disease update nr.1) 25-08-2005
Hanneke Moorman-Roest, fretten-dierenarts
Frettenkliniek "Brouwhuis" te Helmond
Dankzij de financiele ondersteuning van Stichting "De fret" die het mede mogelijk maakte om vele fretten in Nederland te testen en de inzet van Dhr. A. van de Louw van het NFE (het laboratorium waar de CIEP testen worden uitgevoerd), kan ik hierbij enkele (voorlopige) resultaten openbaren. Tevens wil ik alle fretteneigenaren, frettencentra en dierenartsen bedanken die de moeite hebben genomen mij hun uitslagen van de CIEP testen door te geven.
De interpretatie van de CIEP test
Deze test toont in het bloed antilichamen (afweer) aan tegen het Aleutian Disease virus. De test wordt algemeen als redelijk betrouwbaar beschouwd en wordt reeds jarenlang gebruikt voor de diagnostiek bij nertsen en fretten over de hele wereld.
Een positieve test geeft aan dat het dier in contact is geweest met het virus en dat het fretje de ziekte mogelijk kan ontwikkelen of reeds heeft. In Amerika zijn veel positieve dieren die nooit ziek worden van het virus. In Nederland blijkt echter tot op heden dat CIEP positieve dieren wel degelijk een sterk verhoogde kans hebben de ziekte te ontwikkelen.
Een negatieve test wil zeggen dat (nog) geen antilichamen zijn aangetoond in het bloed. Dit is GEEN garantie dat het fretje het virus niet bij zich heeft en dus vrij is van de ziekte Aleutian Disease! De test kan in een later stadium wel positief worden. (Voor meer informatie over het aantonen van Aleutian Disease zie mijn eerste publicatie over deze ziekte)
De huidige situatie in Nederland
Na een eerste positief bevonden fret in april 2005 zijn er de afgelopen maanden ongeveer 550 fretten fretten getest. Dat geeft een voorlopig beeld van de situatie in Nederland. Hiervan zijn 46 fretten positief bevonden. Van deze fretten is de herkomst door mij nagegaan. Uiteraard zijn met name fretten getest die verdacht waren van besmetting zoals Nieuw Zeelandse fretten en hun hokgenoten. Enkele Nieuw Zeelandse fretten bleken negatief in de CIEP test.
De met de CIEP test positieve fretten kunnen we grofweg indelen in twee groepen:
1. Nieuw Zeelandse fretten afkomstig van een dierenzaak.
Er zijn ongeveer een tiental dierenzaken bekend die besmette Nieuw Zeelandse fretten hebben verkocht. Mogelijk zijn het er echter meer. Deze zijn verkocht aan particulieren en een deel van deze Nieuw Zeelandse fretten is reeds gestorven. Enkele van deze CIEP positieve fretten met Aleutian Disease blijken hun Nederlandse hokgenoten besmet te hebben.
De door mij benaderde particulieren die nog positieve fretten in leven hebben, houden op mijn advies hun groep gesloten en gaan niet naar frettendagen, nemen geen fretten erbij en laten geen fretten uit hun groep gaan. Via de eigenaren, mijn telefoontjes en de "Dibevo" weten de dierenzaken van de risico's van Nieuw Zeelandse fretten en worden deze op dit moment niet meer geïmporteerd.
2. Fretten afkomstig van plaatsen in Nederland met meerdere positief geteste fretten
Dit zijn plaatsen waar meerdere fretten worden gehuisvest en van waaruit fretten worden verkocht of herplaatst. Hier zijn tot op heden de meeste CIEP positieve dieren gevonden maar zijn ook veel dieren getest. Vermoedelijk zijn van hieruit in het verleden ook positieve dieren geplaatst. Het is belangrijk te waken voor een verdere verspreiding vanuit deze plaatsen. Dieren die in contact hebben gestaan met positieve fretten of die in hokken verblijven waarin positieve fretten hebben gezeten blijven……ondanks een huidige negatieve CIEP test, een risico.
Het is NIET verstandig om ADV positieve fretten in pension of opvang te nemen.
Voor alle opvangcentra en pensions geldt dat het in pension of opvang nemen van CIEP test positieve fretten onverstandig is. De reden hiervoor is het onderstaande.
Het is onmogelijk houten frettenhokken dusdanig te ontsmetten dat ze gegarandeerd 100% virus vrij zijn.
Nertsenfarms en dierenartsen hebben speciale hokken die gemaakt zijn om goed te kunnen ontsmetten. Deze zijn niet van hout maar van metaal of plastic en bevatten geen naden of kieren. Tevens loopt daar geschoold personeel rond dat gewend is om om te gaan met besmettelijke ziekten. Hout is poreus; urine en ontlasting met daarin het virus trekt in het hout. ADV virus is een parvovirus en deze parvovirussen zijn moeilijk onschadelijk te maken in dergelijk materiaal. Nesthokjes op nertsenfarms zijn wel van hout maar worden langdurig in een bad gedompeld met desinfectans. Een gehele houten kooi is natuurlijk moeilijk te dompelen en zou eigenlijk uit een dierenzaak, opvang, verkoopcentrum of fokkerij (nadat er een positieve fret in heeft vertoeft) verwijderd moeten worden. Op nertsenfarms worden na ruiming van het CIEP positieve bedrijf (na grondige desinfectie) de hokken nog minstens 6 weken leeg gelaten voordat er weer nieuwe dieren in geplaatst worden.
Bloedafname zonder veterinaire begeleiding is een bron van besmetting
Het via het nageltje afnemen van bloed voor onderzoek is een pijnlijke en bloederige methode. Er wordt een nagel zo kort afgeknipt dat het gaat (en enige tijd blijft) bloeden. Hierbij komt onnodig veel bloed (met virus) in de omgeving wat een behoorlijke besmettingsbron is voor volgende fretten. Persoonlijk heb ik geen problemen met het feit dat opvangcentra of handelaren dit bij hun eigen fretten doen om kosten te besparen. Echter het doen van bloedonderzoek bij andere dan hun eigen fretten, is niet voor niets bij de wet verboden. Het insturen van grotere aantallen bloedmonsters is een stuk goedkoper maar het uitvoeren van dit bloedonderzoek blijft toch voorbehouden aan de dierenarts.
Het is onmogelijk om fretten te verkopen als ADV-vrij.
Een negatieve test wil NIET zeggen dat het dier geen ADV heeft. Het kan heel goed zijn dat het fretje een maand of een jaar later WEL positief is. Hier moeten we zeker rekening mee houden als een fret afkomstig is uit een omgeving waar positieve fretten zijn geweest.
Fretten ADV kan NIET aangetoond worden in ontlasting.
Enige tijd geleden bereikte mij het bericht dat er bij een bepaald laboratorium (EVL) frettenontlasting getest kon worden op ADV. Dit bleek bij navraag niet om ADV maar het "mink virus enteritis" virus te gaan. Dat is een ander virus dan het Aleutian Disease virus.
Het is verstandig om voorlopig even GEEN frettendagen te organiseren.
Uit het onderzoek blijkt momenteel niet dat er een groot risico is voor besmetting via frettendagen. Een verklaring hiervoor kan zijn dat het contact maar vluchtig is op zo'n dag. Er is geen langdurig contact met virus zoals dat in een besmet hok kan gebeuren. Gelukkig heeft Stichting "de Fret" deze buitenlandse fretten (om andere redenen) steeds geweerd van hun frettendagen. Besmetting lijkt op dit moment eerder een probleem via verblijf in niet goed te ontsmette hokken en via intensief contact. Toch is het verstandig om geen enkel risico te nemen en frettendagen voorlopig even op te schorten.
Samenwerking is belangrijk!
Aleutian Disease is een duidelijk probleem in Amerika. Laten we hopen dat door een goede en adequate actie wij dit probleem hier in Nederland zo snel mogelijk in de kiem kunnen smoren. De Nederlandse frettenwereld is immers maar klein. Dit belang stijgt boven het belang van fretten-verenigingen, opvangcentra, verkoopcentra en personen uit. Het is niet verstandig om anderen hierbij zwart te maken of zichzelf op de borst te kloppen. Slechts in een onderlinge samenwerking kunnen wij dit probleem verhelpen. Iedereen die hiertoe suggesties heeft is welkom.
( klik hier voor meer over dit onderwerp in het Noordhollands Dagblad)
=======================================================================================================
Voorjaar 2005
Aleutian Disease (ADV) bij Nieuw Zeelandse fretten
!!!
Hanneke Moorman-Roest
Frettenkliniek "Brouwhuis" te Helmond
Al enige tijd was bij mij het vermoeden gerezen dat er iets aan de hand moest
zijn met de uit Nieuw Zeeland geïmporteerde fretten. Deze fretten bleken hoewel
ze er prachtig uitzagen, helaas niet gezond te zijn. Zij overleden op te jonge
leeftijd. Het ziektebeeld was bij deze dieren echter zeer divers. De oorzaak van
de ziekte was dan ook erg moeilijk te achterhalen. Pas na intensief onderzoek,
waarbij ik uiteindelijk weefsel heb opgestuurd naar Amerika is aldaar de
diagnose met zekerheid gesteld bij een van deze fretten. Bij deze fret, die
ongeveer een jaar geleden is geïmporteerd uit Nieuw Zeeland, is met 100%
zekerheid de besmettelijke ziekte "Aleutian Disease" vastgesteld. Deze fret was
in het bezit van een paspoort van "Southland Ferrets" New Zealand.
In samenwerking met Stichting "de Fret" die mij zowel praktische als
financiële steun verleent, ben ik sinds kort bezig contactdieren en andere
verdachte fretten te screenen. Hieruit blijkt vooralsnog dat ook een zieke fret
van de Nieuw Zeelandse fokkerij "Mystic Ferrets" positief is met de CIEP
test (zie later).
Zieke fretten afkomstig uit Nieuw Zeeland zijn momenteel verdacht van Aleutian
Disease.
De oorzaak
De ziekte wordt veroorzaakt door het Aleutian Mink Disease Virus (ADV), dit is
een parvovirus dat de nerts, fret en andere marterachtigen kan infecteren. Het
virus is in de verte verwant aan het honden en katten parvovirus maar heeft een
geheel anderestructuur. Er zijn 5 nertsen stammen en ten minste 3 fretten
stammen geïsoleerd. Er wordt aangenomen dat de fretten stammen variaties
(mutanten) zijn van het nertsvirus.
Het lijkt er op dat de ene stam meer schade kan aanrichten dan de andere stam en
dat er dus net als bij griep een verschil in virulentie kan bestaan.
Diverse uitbraken van Aleutian disease zijn beschreven in Amerika, Canada, Japan
en Engeland. Tot op heden was de ziekte nog niet met zekerheid aangetoond in
Nederland.
Het verloop van de ziekte
Er is helaas nog vrij weinig bekend betreffende het ziekteverloop en de
incubatietijd (tijd tussen een infectie en het ziek worden van het dier). Er
wordt algemeen aangenomen dat besmetting plaats vindt via direct en indirect
contact met lichaamsvloeistoffen als bloed, speeksel, urine en ontlasting. Dr.
Bruce Williams (een bekende Amerikaanse patholoog) vermoedt dat intensief
contact nodig is om de ziekte te verspreiden.
Het kan een aantal maanden tot wel een paar jaar duren voordat een fretje ziek
kan worden na een besmetting met het Aleutian Disease virus.
ADV veroorzaakt een enorme toename van antilichamen (afweer) in het bloed.
Normaliter moeten deze antilichamen het virus onschadelijk maken maar om
onbekende redenen doen zij dit niet. Deze antilichamen kunnen bij fretten "immuuncomplexen"
vormen welke neerslaan in diverse organen ( o.a. nieren, lever, galwegen,
ruggenmerg, maagdarmkanaal, bloedvaten en blaas). Hierdoor ontstaan ontstekingen
in deze organen. Als er een milde ontsteking aanwezig is dan lijkt de fret
redelijk normaal. Bij een ernstige ontsteking zal het fretje ziek worden en
symptomen vertonen afhankelijk van welke organen zijn aangetast. Daarnaast
veroorzaakt het virus een verzwakking van de afweer waardoor het fretje minder
weerstand heeft tegen andere infecties.
De symptomen
De meeste geïnfecteerde fretten vertonen géén ziekte verschijnselen. Slechts een
deel van de fretten wordt ziek maar de symptomen kunnen sterk variëren. De
ziekteverschijnselen zijn sterk afhankelijk van de plaatsen in het lichaam waar
de immuuncomplexen een ontsteking veroorzaken. Plotselinge sterfte van dieren in
een goede conditie zonder voorafgaande ziekteverschijnselen is mogelijk.De
meeste fretten zijn echter al een tijdje ziek en vertonen in hoofdlijnen een van
de twee volgende ziektebeelden:
1."Chronisch progressief verlopende ziekte" waarbij het dier langzaam maar zeker
steeds zieker wordt met verschijnselen als: gewichtsverlies, slechte vacht,
lusteloosheid en slechte eetlust. Bloedarmoede en bloed in de ontlasting kunnen
aanwezig zijn. De meeste fretten ontwikkelen uiteindelijk een slechte lever- en
nierfunctie. Bij fretten met AD zijn tevens oogontsteking, longontsteking en
hartproblemen mogelijk.
2.Neurologische problemen beginnend met zwakte of verlamming van de achterhand.
Deze kan zich uitbreiden naar voren. Soms treedt herstel op van de neurologische
symptomen.
Het is belangrijk om te beseffen dat bovenstaande symptomen ook heel goed bij
andere ziekten van de fret aanwezig kunnen zijn. Het is daarom absoluut
onmogelijk om op basis van louter de symptomen de diagnose te stellen!
De symptomen van Aleutian Disease zijn divers en lijken sterk op de symptomen
van andere ziekten die veel vaker voorkomen.
Het is onmogelijk om een diagnose te stellen op enkel de symptomen.
De diagnose
Een definitieve diagnose is tijdens het leven niet te stellen. Er zijn wel
verschillende testen beschikbaar die een aanwijzing kunnen geven dat een fret is
besmet met ADV:
1.Eiwit-elektroforese van bloed. Sommige fretten met Aleutian Disease vertonen
een stijging van een bepaalde eiwitfractie (gammaglobulinen) in het bloed.
2.De CIEP (of CEP) test van bloed. Deze Counterimmunoelectroforese test toont
antilichamen aan tegen ADV in het bloed. De test lijkt vrij betrouwbaar en wordt
reeds jarenlang gebruikt voor de diagnostiek bij nertsen en fretten over de hele
wereld. Vals positieve en vals negatieve uitslagen zijn echter in principe
mogelijk. Deze test is in Nederland aanwezig.
3.Elisa test(Avecon Diagnostics) op bloed of speeksel. De test zou de
antilichamen in speeksel of bloed aantonen. Helaas is de test volgens de ADV
onderzoekers in Amerika niet voldoende betrouwbaar. De test is niet verkrijgbaar
in Nederland.
4.De PCR test Deze test toont virus DNA aan in bijvoorbeeld bloed, urine,
ontlasting of weefsel. Deze test is (nog) niet in Nederland aanwezig. De test
toont aan dat het dier het virus bij zich draagt. De mogelijkheid bestaat dat
een positief dier met de PCR test slechts een drager is en niet ziek wordt van
het virus.
5.DNA in situ hybridisatie test: Hierbij wordt het DNA aangetoond in de cellen
alwaar het een ziekelijke verandering heeft veroorzaakt. De test is erg gevoelig
en toont aan dat het dier inderdaad ziek is geworden door het Aleutian virus.De
test is 100% betrouwbaar. Ook deze test is in Nederland helaas niet aanwezig.
De testen 1-4 tonen slechts aan dat het dier in contact is geweest met virus.
Het merendeel van deze fretten zal echter geen ziekte ontwikkelen. Fretten
kunnen jarenlang drager zijn voordat ze eventueel ziek worden, al die tijd zijn
ze helaas wel een mogelijke bron van infectie voor andere fretten.
Het bloed van verdachte fretten dient op antilichamen te worden onderzocht met
de CIEP test.
De uiteindelijke definitieve diagnose wordt gesteld met test 5: DNA in situ
hybridisatie. Deze 100% betrouwbare test is helaas alleen in Amerika aanwezig en
zal ook niet op korte termijn in Europa beschikbaar komen.
Weefsel onderzoek door de patholoog(van weefselbiopten of een postmortale
sectie) kan een waarschijnlijkheids diagnose geven. In combinatie met een
positieve CIEP test en uitsluiting van andere oorzaken van ziekte, kan dit na de
dood van het dier wel een zeer sterke aanwijzing zijn voor Aleutian Disease.
De meeste fretten die in contact zijn gekomen met het Aleutian Disease virus
worden NIET ziek.
De behandeling
Er bestaat géén behandeling voor deze ziekte. De fretten kunnen eventueel
ondersteund worden met speciale voeding, ontstekingsremmers of antibiotica.
De omgeving (in een huishouden) is vaak moeilijk te ontsmetten. De aanbevolen
middelen (10% natronloog of parvocide desinfectantia) zijn vaak te agressief om
in een woning te gebruiken. Bij nertsenfarms is bekend dat het ADV virus
langdurig buiten de gastheer kan overleven
Preventie
Er is geen vaccin beschikbaar. Fretten die
positief zijn met de CIEP test kunnen het beste geïsoleerd worden. Dat wil
zeggen dat ze niet in contact dienen te komen met andere fretten dan die van het
huishouden waar ze in leven. Dus niet meenemen naar frettendagen. Het lijkt niet
zo zinvol om ze in het huishouden waar ze leven apart te houden van de andere
fretjes. Die hebben immers al lang contact gehad met de positieve fret.
Hoewel het blijkt dat fretten hun eigen Aleutian virus stammen hebben is het
toch niet verstandig om fretten te huisvesten in de buurt van nertsen.
Fretten die positief zijn met de CIEP test dienen samen met hun
fretten-huisgenoten niet meer in contact te komen met andere fretten.
( klik hier voor meer over dit onderwerp
in het Noordhollands Dagblad)
Terug naar de site waar je vandaan kwam... of naar een andere site... klik op een van de banners.
